Fizykoterapia


ELEKTROTERAPIA

Jonoforeza – polega na wprowadzeniu do tkanek jonów działających leczniczo za pomocą prądu stałego (galwanicznego). Do jonoforezy mogą być używane tylko te związki chemiczne, które ulegają dysocjacji elektrolitycznej, czyli kwasy, zasady i sole. Po skończeniu zabiegu przez 24-48 godzin jony utrzymują swą koncentrację w tkankach. Czas zabiegu wynosi od 10-30 minut. Seria zabiegów 10-20 codziennie lub co drugi dzień.

Wskazania:

  • stany pourazowe (stłuczenia, skręcenia, zwichnięcia, krwiaki, przykurcze i zesztywnienia po unieruchomieniu),
  • stany przeciążeniowe (bóle mięśniowo-szkieletowe, stany zapalne ścięgien, zespół bolesnego barku),
  • przewlekłe procesy zapalne i zwyrodnieniowo-zapalne (reumatoidalne zapalenie stawów, zmiany zwyrodnieniowe),
  • inne ostre lub przewlekłe stany bólowe (neuralgie, bóle korzeniowe),
  • pobudzenie procesów gojenia i regeneracji (odmroziny, blizny i zrosty, owrzodzenia).

TENS - czyli Przezskórna Stymulacja Włókien Nerwowych – Polega na stymulacji nerwów obwodowych przy pomocy prądu impulsowego małej częstotliwości ( powyżej 10 Hz, najczęściej w granicach od 40-100 Hz ), w celu zwalczania ostrych i przewlekłych zespołów bólowych . Przeciwbólowe działanie oparte jest na teorii kontrolowanego przepustu rdzeniowego Walla i Melzacka oraz na teorii endorfin. Ważny jest nie tylko dobór odpowiednich parametrów do zabiegu, ale również sposób ułożenia elektrod. Stosuje się małe natężenie prądu, poniżej progu bólu, wywołujące wyraźne uczucie mrowienia lub wibracji. Czas zabiegu 10- 30 min.

Wskazania:

  • bóle przewlekłe,
  • ostre zespoły bólowe,
  • stany pourazowe,
  • bóle głowy, migrena,
  • neuralgie.

Prądy diadynamiczne, (Bernarda) – zostały wprowadzone do lecznictwa w latach 30 przez francuskiego lekarza P. Bernarda. Słowo diadynamik oznacza przenikanie w głąb. To sinusoidalnie zmienny prąd o niskiej częstotliwości 50 Hz., gdzie czas impulsu jest równy czasowi przerwy 10ms. Wykazują one silnie działanie przeciwbólowe i przekrwienie. W czasie zabiegu pacjent powinien odczuwać wyraźne mrowienie pod elektrodami. Przez odpowiednie kombinacje dwóch podstawowych częstotliwości oraz modulację amplitudy i częstotliwości powstaje 7 rodzajów prądu diadynamicznego tj : MF,DF, CP, LP, RS, MM, CP-ISO. Czas zabiegu 3 – 12 min.

Wskazania:

  • stany bólowe, przeczulica,
  • nerwobóle,
  • zesztywnienia stawowe,
  • stany pourazowe z obrzękiem, krwiaki,
  • zaburzenia troficzne,
  • odmrożenia,
  • dyskopatie,
  • poprawa krwiobiegu,
  • zwichnięcia, skręcenia.

Prądy Traberta, (Ultra Reizt) – jest to jednobiegunowy prąd prostokątny o czasie trwania 2 ms i czasie przerwy 5 ms, co oznacza częstotliwość 142 Hz. Celem jego jest silne działanie przeciwbólowe na teorii „bramki kontrolnej” Walla i Melzacka. Prąd ten wywołuje drżenie mięśni, wibracje, zmniejszając ich napięcie, co zwiększa efekt przeciwbólowy prądu. Ważne jest tu ułożenie elektrod :

  • lokalnie ( w obrębie stawów kończyn, poprzecznie),
  • segmentarnie ( centralnie na dany segment na kręgosłupie).

Zabieg trwa na ogół 8-15 minut.

Wskazania:

  • zespoły korzeniowe,
  • choroba zwyrodnieniowa kręgosłupa,
  • stany po urazach,
  • reumatoidalne zapalenie stawów,
  • neuralgia, mięśniobóle
  • atrofia Sudecka,
  • zaburzenia krążenia obwodowego.

Prądy Kotz’a, ( Rosyjska Stymulacja ) – Prądy o średniej częstotliwości, modulowane do małej częstotliwości, ( modulacja już w aparacie). Czs skurczu 50 ms, czas przerwy 10ms, natężenie do wyraźnych odczuć wibracji i skurczów mięśni. To stymulacja mięśni zdrowych (prawidłowo unerwionych) w zaniku prostym (przez długie unieruchomienie), oraz stymulacja mięśni u sportowców w celu zwiększenia siły mięśniowej i masy mięśniowej. Czas zabiegu 10-20 min.

Wskazania:

  • reedukacja siły mięśniowej,
  • program treningowy mięśni,
  • leczenie urazów tkanek w celu uzyskania efektu przeciwbólowego i przekrwiennego,
  • poprawa krążenia,
  • leczenie płaskostopia, skolioz ( niewielki kąt skrzywienia, bez rotacji),

Prądy Interferencyjne, ( Nemecka ) – Polegają na równomiernym aplikowaniu prądu z dwóch niezależnych obwodów, które nieznacznie różnią się częstotliwością; w wyniku nałożenia się prądu, powstaje nowy prąd. To prąd sinusoidalnie zmienny średniej częstotliwości 4000 Hz , modulowany do małej częstotliwości 1 – 200 Hz. Natężenie prądu do przyjemnych wibracji, czas zabiegu 10-20 min. Wyróżniamy kilka rodzajów interferencji:
-interferencje dwubiegunową ( dwupolową ), AMF – pseudo interferencja, znaczy to tyle, że modulacja prądu do małej częst. następuje już w aparacie a nie w ciele pacjenta, prąd aplikowany jest dwuelektrodowo.
-interferencja izopolarna ( mobilna ), pozwala na swobodniejsze ułożenie elektrod, działa na większy obszar bólu, prąd jest bardzo dyfuzyjny, głęboko działa i oszczędnie.
-interferencja wektorowa (statyczna), stosowana na małych obszarach lub w miejscach , gdzie można sprecyzować miejsce bólu. Tu jest tylko jeden kierunek oddziaływania pola elektrycznego ( w tk. tworzy się dipol) , gdzie modulacja pola wynosi 100 %, jednak w pozostałych kierunkach jest zerowa.

Wskazania:

  • zmniejszenie bólu i obrzęku,
  • reedukacja mięśni,
  • nietrzymanie moczu,
  • stymulacja ukł. krążenia,
  • usprawnienie narządów jamy brzusznej.

Stymulacja wysokonapięciowa HVS – To jednofazowy prąd impulsowy bliźniaczych impulsów o bardzo krótkim czasie trwania; mniejszym od 0,1ms. Częstotliwość 1-120 Hz. Wysokie napięcie ( do 500V ) powoduje stymulację nerwów, prąd rozprasza się w tkance, nie ma wpływu na ph skóry. Głęboko wnika w tkanki, nie uszkadza skóry. Czas zabiegu 10-20 min.

Wskazania:

  • leczenie uszkodzeń tk. miękkich,
  • zmniejszenie obrzęku,
  • diagnostyka i leczenie pkt. spustowych,
  • usuwania bólu,
  • zmniejszenie kurczu mięśni,
  • ćwiczenie i reedukacja mięśni,
  • poprawa krążenia obwodowego.

Tonoliza – polega na stymulowaniu mięśni porażonych spastycznie krótkimi impulsami o kształcie trójkąta o wysokim natężeniu, co wywołuje ich skurcz a następnie rozluźnienie. W momencie rozkurczu mięśni agonistycznych (zginacze) stymuluje się serią impulsów modulowanych w amplitudzie mięśnie antagonistyczne (prostowniki). Naprzemienna odpowiedz zginaczy i prostowników przetorowuje ponownie odruchowy mechanizm wzajemnego unerwienia i przywraca czasowo równowagę fizjologiczną. Czas trwania stymulacji ok. 20 min.

Wskazania:

  • porażenia spastyczne mięśni

Prąd impulsowy trójkątny – Przerywany prąd galwaniczny o trójkątnym kształcie pulsu stosowany jest w diagnostyce i terapii, szczególnie w przypadku zaburzeń pobudliwości. W diagnostyce prąd ten stosuje się do wyznaczania krzywej I/t i współczynnika akomodacji, natomiast leczniczo do uzyskania skurczów odnerwionych mięśni (porażenie wiotkie) i stymulacji mięśni gładkich.

Prąd impulsowy prostokątny -Przerywany prąd galwaniczny o prostokątnym kształcie pulsu może być stosowany w diagnostyce i terapii do pobudzania skurczów mięśni nie wykazujących zaburzeń pobudliwości, tzn. mięśni zdrowych lub nieznacznie uszkodzonych. W diagnostyce prąd ten stosuje się do wyznaczania krzywej I/t, wyznaczania wartości reobazy i chronaksji.

Wskazania:

  • porażenia wiotkie mięśni,
  • stymulacja mięśni gładkich,
  • diagnostyka pobudliwości mięśni.

Przeciwwskazania do elektroterapii:

  • pacjenci z wszczepionymi urządzeniami elektronicznymi (np. rozrusznik serca) lub innymi implantami (np. endoprotezy, śruby kostne) powinni być konsultowani przez lekarza przed rozpoczęciem zabiegów,
  • zaburzenia czucia,
  • lokalne ostre zapalenia w okolicy pola terapeutycznego,
  • tendencje do krwawień,
  • zakrzepica,
  • ciąża,
  • zmiany skórne w miejscu przyłożenia elektrod,
  • choroby nowotworowe,
  • przypadki, w których skóra nie może być zwilżana.

MAGNETOTERAPIA

Impulsowe pole magnetyczne małej częstotliwości – najczęściej znajdują zastosowanie impulsowe pola magnetyczne o częstotliwości do 50 Hz. Kształt impulsów może być różny: o przebiegu prostokątnym, trapezowym, trójkątnym lub sinusoidalnym. Natężenie pola magnetycznego, wyrażone w jednostkach indukcji magnetycznej nie przekracza 10 mT. Pola te stosowane są przy użyciu aplikatorów (płaskich, bądź w kształcie szpuli). Czas zabiegu 5-30 minut. Seria zabiegów obejmuje 5-15 zabiegów. Pierwsze zabiegi powinno wykonywać się codziennie, kolejne można wykonywać co drugi dzień. Pamiętać należy, że po pierwszych zabiegach może nastąpić nasilenie dolegliwości. Zabiegi można wykonywać przez opatrunek gipsowy. W czasie leczenia polem magnetycznym nie powinno się wykonywać badań rentgenowskich i naświetlań promieniowaniem jonizującym, natomiast można łączyć magnetoterapię z innymi zabiegami fizykalnymi.      

Wskazania:

  • staw rzekomy,
  • opóźniony zrost kostny
  • osteoporoza,
  • choroba zwyrodnieniowa stawów,
  • reumatoidalne zapalenie stawów,
  • stwardnienie rozsiane,
  • uszkodzenia urazowe, zwichnięcia, skręcenia,
  • świeże złamania,
  • nerwobóle,
  • choroby układu krążenia.

Przeciwwskazania:

  • ciąża,
  • choroba nowotworowa,
  • czynna gruźlica,
  • cukrzyca młodzieńcza,
  • tyreotoksyloza,
  • krwawienia z przewodu pokarmowego,
  • ciężkie infekcje,
  • obecność elektronicznych implantów (np. rozrusznik serca).

LASEROTERAPIA

Biostymulacja laserowa – za efekty biostymulacyjne przyjmuje się reakcje fotobiochemiczne toczące się na poziomie komórkowym i molekularnym, które zachodzą w wyniku absorpcji energii promieniowania elektromagnetycznego. Zjawiskom tym towarzyszy wzrost temperatury miejscowej tkanek o 10 C. Teorie, które tłumaczą mechanizm leczniczego wpływu biostymulacji, opierają się na reakcjach komórek na oddziaływanie promieniowania światła laserowego. Słowo laser jest skrótem angielskiego terminu light amplification by stimulated emission of radiaton, który oznacza “wzmocnienie światła przez stymulowaną emisje promieniowania”. W medycynie stosowane są lasery o mocy do 500mW. W zależności od fali można podzielić lasery na pracujące w : nadfiolecie( poniżej 400nm), paśmie widzialnym (400-780nm), podczerwieni ( powyżej 780nm)

W naszej przychodni dysponujemy dwoma rodzajami sond laserowych. Sonda światła czerwonego (R) – promieniowanie widzialne, emituje falę o długości 650 nm z mocą 15 mW w trybie pracy ciągłej oraz sonda światła podczerwonego (IR) – promieniowanie niewidzialne, która emituje falę o długości 820 nm z mocą 150 mW. Sonda ta posiada możliwość pracy z emisją ciągłą lub impulsową.

Wskazania – sonda R:

  • blizny chirurgiczne,
  • cellulitis, rozstepy
  • martwica skóry,
  • mechaniczne uszkodzenia skóry,
  • odleżyny,
  • odmrożenia,
  • oparzenia,
  • owrzodzenia,
  • rany pooperacyjne, urazowe, poamputacyjne,
  • trądzik,
  • wrastający paznokieć.

Wskazania – sonda IR:

  • dyskopatia szyjna,
  • hallux
  • lumbagia,
  • neuralgia,
  • ostroga piętowa,
  • półpasiec,
  • reumatoidalne zapalenie stawów,
  • skręcenie stawu, stłuczenia,
  • zespół Sudecka,
  • zespół bolesnego barku,
  • zespół łokcia tenisisty,
  • zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa.

Przeciwwskazania do laseroterapii:

  • choroby nowotworowe,
  • czynna gruźlica płuc,
  • stany gorączkowe,
  • ciąża,
  • arytmia i niewydolność krążenia,
  • nadwrażliwość na światło,
  • nieustabilizowana cukrzyca.

KRIOTERAPIA

To użycie zimna do celów terapeutycznych, gdzie ciepło zostaje usunięte z ciała, w wyniku czego obniża się temperatura tkanek. Nośniki zimna to lód, śnieg, woda, ciekły azot, dwutlenek węgla, powietrze. W trakcie zabiegu krioterapii zimno działa na organizm w dwóch fazach. W pierwszej powoduje zwężenie naczyń w skórze i tkance podskórnej. Jest to reakcja obronna, chroniąca organizm przed utratą ciepła. Jednak po tej pierwszej fazie działania zimna szybko następuje druga, w której naczynie krwionośne ulegają rozszerzeniu. Występuje wtedy przekrwienie tkanek, na które bezpośrednio działa zimno. W czasie oddziaływania niezbyt nasilonego zimna naczynia krwionośne naprzemiennie, falowo zwężają się i rozszerzają, co zapewnia wystarczający przepływ krwi. Krioterapia działania przeciwbólowo, przeciwzapalnie, przeciwkrwotocznie, zmniejsza krwawienie i zapobiega lub ogranicza powstawanie krwiaków pourazowych. Czas zabiegu wynosi od 30s do 3 min, zależnie od wielkości oziębianej powierzchni.

Wskazania:

  • staw rzekomy,
  • obrzęki pourazowe, obrzęki zapalne
  • opóźniony zrost kostny,
  • uraz świeży,
  • choroba zwyrodnieniowa stawów,
  • reumatoidalne zapalenie stawów,
  • oteoporoza,
  • choroby mięśni, więzadeł, skręcenia,
  • stany zapalne nerwów,
  • nerwobóle, zespoły bólowe,
  • zapalenia ostre i przewlekłe stawów.

Przeciwwskazania do krioterapii:

  • krioglobulinemia,
  • choroba nowotworowa,
  • nadwrażliwość na zimno,
  • zimna aglutynacja hemoliza,
  • pokrzywka (uczulenie na zimno),
  • choroba Raynauda,
  • zaburzenia troficzne, zaburzenia czucia,
  • znaczna niedokrwistość,
  • odmrożenia
  • miażdżyca zrostowa tkanek, cukrzyca, przewlekła niewydolność żylna,
  • ciężkie choroby serca i układu krążenia,
  • choroby nerek i pęcherza moczowego,
  • choroby neurologiczne,
  • parestezje, polineuropatie.

SONOTERAPIA

Ultradźwięki – to drgania mechaniczne o częstotliwości przekraczającej granicę słyszalności ucha ludzkiego. Jak wszystkie fale akustyczne ultradźwięki są drganiami mającymi energię mechaniczną i podlegają one tym samym prawom fizycznym co fale dźwiękowe. Działanie ultradźwięków polega na przekazaniu energii mechanicznej w sposób zależny od parametrów fali ultradźwiękowej struktury tkanek, przez które przechodzi. Przekazywanie drgań z głowicy ultradźwiękowej do tkanek jest możliwe dzięki zastosowaniu substancji sprzęgających, które mają podobne właściwości akustyczne jak skóra. Podczas ekspozycji na ultradźwięki w tkankach obserwuje się:

  • efekty mechaniczne (mikromasaż),
  • efekty termiczne ( miejscowy wzrost temperatury o ok. 50 C),
  • efekty fizykochemiczne (wpływają na pH).

Ultrafonoforeza – to zabieg polegający na wprowadzeniu odpowiednich leków przez skórę za pomocą energii ultradźwiękowej. Ogrzanie ultradźwiękami podnosi energię kinetyczną cząsteczek leku oraz cząsteczek błony komórkowej. Najczęściej stosuje się leki w postaci żelu, maści o działaniu przeciwbólowym, przeciwzapalnym.

Wskazania:

  • zespoły bólowe w przebiegu choroby zwyrodnieniowej,
  • bóle kręgosłupa,
  • bóle korzeniowe,
  • rwa kulszowa,
  • zespół bolesnego barku, łokcia,
  • nerwobóle,
  • stany pourazowe (stłuczenia, skręcenia, zwichnięcia, krwiaki),
  • zapalenie tkanek miękkich ( mięśnie, ścięgna, powięzie).

Przeciwwskazania do sonoterapii:

  • nowotwory i stany po ich operacyjnym usunięciu,
  • ciąża,
  • czynne procesy gruźlicze,
  • skazy krwotoczne,
  • niewydolność krążenia i zaburzenia rytmu serca,
  • ciężki stan ogólny i wyniszczenie,
  • niezakończony wzrost kości,
  • nerwobóle nie wyjaśnionego pochodzenia,
  • ostre procesy zapalne i stany gorączkowe,
  • cukrzyca (spadek poziomu cukru we krwi),
  • zakrzepowe zapalenie żył,
  • wszczepione elektroniczne implanty, metalowe endoprotezy, stymulatory serca,
  • zaburzenia ukrwienia obwodowego,
  • neuropatie,
  • wypadanie krążka międzykręgowego,
  • stany po wycięciu łuku kręgowego.

TERMOTERAPIA

W ujęciu fizycznym, polega na dostarczeniu energii cieplnej organizmowi. Temperatura ma wpływ na procesy biologiczne ( fizyczne i chemiczne) zachodzące w żywych organizmach. Człowiek jest istota stałocieplną ( stałą temp. utrzymuje tylko wnętrze ciała ok. 37 ° C ) . Temperatura wnętrza powinna być odpowiednio wysoka aby zapewnić max. sprawności i szybkości przebiegu wszystkich procesów życiowych.

Lampa Sollux – Grzanie terapeutyczne powoduje zwiększenie przepływy krwi w wyniku rozszerzenia naczyń krwionośnych przy towarzyszącym zwiększeniu ciśnienia w kapilarach, zwiększa przepuszczalność błony komórkowej, zwiększa przemianę metaboliczną, zmienia szybkość przewodzenia nerwów czuciowych, zwiększa elastyczność tkanki kolagenowej w ścięgnach, torebce stawowej, mięśniach. Czas zabiegu 10- 15 min.

Wskazania:

  • zmniejszenie bólu i sztywności,
  • zmniejszenie napięcia mięśni,
  • zwiększenie zakresu ruchu,
  • usprawnienie gojenia tkanek poprzez zwiększenie krążenia krwi.

Przeciwwskazania do termoterapii:

  • zaburzenia czucia,
  • zaburzenia krążenia, zakrzepowe zap. żył,
  • ogólne infekcje,
  • świeża opuchlizna,
  • zagrożenie krwawieniem,
  • RZS w stanie ostrym.

Literatura:

  1. „Fizjoterapia” Straburzyńska-Lupa A., Straburzyńki G., PZWL, 2007r.
  2. „Fizykoterapia” Mika T., Kasprzak T., PZWL,2001r
  3. „Przewodnik medyczny po wybranych zabiegach fizykalnych” Bauer A., Wiecheć M., Markmed rehabilitacja S.C. , 2008r.
Wskazania – sonda IR
Ośrodki
  • Ośrodek I: Nowy Sącz,
    ul. Wiśniowieckiego 28
    tel. 018 440 74 84
  • Ośrodek II: Nowy Sącz
    ul. I Brygady 4a
    tel. 018 222 53 08
  • Ośrodek III: Piwniczna,
    ul. Ogrodowa 2
    tel. 018 446 40 25
projekt i realizacja: strony internetowe gliwice